Stai consultando: 'Enciclopedia Dantesca Dizionario critico e ragionato di quanto concerne la vita e le opere di Dante Alighieri - Volume II - M-Z', Giovanni Andrea Scartazzini
Pagina (725/1033) Pagina
Pagina (725/1033)
Enciclopedia Dantesca
Dizionario critico e ragionato di quanto concerne la vita e le opere di Dante Alighieri - Volume II - M-Z
Giovanni Andrea Scartazzini
Ulrico Hoepli Editore Milano, 1899, pagine 2200
Sub Julio
1893
prò salate anime sue et prò fide Christiana tenenda tarde natus fuit et hec tarditas fuit modici temporis quia cum dominus noster Yhesus christus natus fuit secundum carnem XLII0. Anno Imperij Octaviani Augusti et ipse Virgilius decessit ante incarnationem domini per modicum tempus, idcirco dicit testus Anchor che fusi tardi. » - Pare che in tal caso avrebbe piuttosto dovuto dire : « Ancor che fosse presto. » - An. Sei., Iac. Dant., Lan., Ott., J'etr. Dant., Cass., Falso Bocc., ecc., non danno veruna interpretazione. - Bocc.: « Qui dimostra Virgilio chi egli fosse dal tempo della sua natività; e pare che l'autore voglia, lui essere nato vicino al fine della dettatura di Giulio Cesare; la qual cosa non veggo come essere potesse; perciocché se al fine della dettatura di Giulio nato fosse, ed essendo cinquantadue anni vissuto come fece, sarebbe Cristo nato avanti la sua morte: dove Eusebio, in libro de imperiali, scrive lui essere morto l'anno dell'imperio d'Ottaviano Cesare, che fu avanti la natività di Cristo da quattordici o quindici anni : e il predetto Eusebio scrive nel detto libro, della sua natività, così: Virgilius Maro in vico Andes, haud longe a Mantua natus, Grasso et Pom-pejo consulibus; il quale anno fu avanti che Giulio Cesare occupasse la dettatura; la qual tenne quattro anni, e parte del quinto; bene venti anni. » - Assai diffusamente Benv.: « Hic Virgilius de-scribit se a Principe, sub quo natus est, et per consequens a tempore; et dicit quod natus est sub Iulio Cfesare. Sed contra autor videtur expresse dicere falsum, quia de rei ventate Virgilius natus est magno Pompeio et Marco Crasso consulibus, quo tempore Caìsar erat privatus, nec adhuc fuerat consul, nedum imperator; constat autem quod descriptio teinporum fiebat a consulibus ante tempora imperatorum. Ad hoc dixerunt aliqui quod istum dictum est pe-nitus falsum, et quod autor prò certo erravit; sed ego nullo modo adduci possum ut consentiam quod Dantes, qui tantum dilexit Vir-gilium, et tam piene intellexit, et tanto tempore secutus est eum, ignoraverit illud quod etiam pueri sciunt. Ideo est inspiciendum liic subtiliter quod autor non dicit ista verba tamquam ipse, sed facit Virgilium dicere; qui Virgilius ubique commendat ipsum Csesarem, unde primo JEneidos dicit de eo:
Nascetur pulcra Trojanus origine Ccesar,
Imperium Oceano, famam qui terminet astris.
Simiìiter in libro Bucolicorum deplorat indignam Cssaris mor-tem, quia nititur compiacere Augusto. Modo ad propositum, Virgilius potius vult denominare originem suam a Ctesare privato, quam ab aliis consulibus; sic ergo bene salvatur istud dictum, nacqui sub Jtdio. Aliqui tamen aliter exponunt, et sic: nacqui