286
Parte Prima Alta Italia
i Rosminiani (nell'aprile 1886) e vi fece trasportare le spoglie di alcuni principi sabaudi che giacevano sepolti nella Metropolitana di Torino (1). Č intenzione eli S. M. Umberto I, re d'Italia, di far trasportare alla Sagra quattro principi del ramo Villafranca-Soissons, cioč l'avolo, l'avola, il padre e la madre del defunto principe Eugenio di Savoia-Carignano, fatti esumare, nell'agosto 1889, dai cimiteri di Auteuil, C.ette e Picpus in Francia, ora depositati (febbraio 1890) in una cripta dei sotterranei della Metropolitana in Torino.
Da alcuni anni vi si trova un osservatorio meteorologico in corrispondenza con quelli di Torino e di Soperga, tutti e tre in posizione di potersi vedere e farsi a vicenda i segnali opportuni.
La Sagra di San Michele, dichiarata monumento nazionale, č considerata come un modello di stile lombardo primitivo. Restaurata a pił riprese nei secoli XII, XIII e XIV, essa non offre di veramente antico allo sguardo che la facciata, porzione dei lati, le rovine del lato nord, lo scalone monumentale e parte della chiesa, il tutto in pietra da taglio di un grande stile e di un grande carattere.
Una scala esterna mezzo diruta conduce alla porta principale, ove incomincia un'altra che sale internamente sino al sommo dell'edifizio. Spunta per essa in pił luoghi il vivo sasso e lateralmente son molti sepolcri antichi di abati e monaci, alcuni dei quali fregiati di scudi gotici triangolari colle imprese dipinte e qualche avanzo
(1) I principi di Gasa Savoia che, per ordine di Re Carlo Alberto, dai sotterranei di San Giovanni in Torino furono, fino dal 25 ottobre 1836, trasferiti in questa abbaziale chiesa e che nel 1855 furono da Re Vittorio Emanuele II onorati, in ossequio al desiderio dell'augusto suo padre, di belli ma semplici mausolei posti nel luogo denominato la Grotta di San Giovanni Vincenzo, sono i seguenti, in un colle epigrafi poste ai loro sepolcri :
Franciscus Hyacinthus Victorii Amedei I et Christinae a Francia F. Dux Sabaudiae Rex Capri mime indolis puer qui dum pietate ingenio virtute aetatem supergrcssus et ad grandia natus videretur in coelum raptus est IV non. oetób. a. MDCXXXVIII quum vix septimum annum attigisset. Christina Thomae Principis Carintani filia quae vixit menses Vici. XXV dee. Xlkal.nov. MDCXXVI. Maria Anna Regis Victorii Amedei II filia quae vixit a. II m. X dee. XVhai. sept. a. MDCXC. Otiio Emm. Philiberti Ducis Sabaudiae nothus. Et alia quinque corpuscula puerorum sive puel-
larum Principum Sabaudiae quorum nomina scripta sunt in coelis. Emanuel Piiilibertus Eugenii Comitis Suessonensium filius magni Eugenii Ducis per universum
orbem diarissimi et invictissimi frater n. a. MDCLXII decess. a. MDCLXXVI. Joseph Victorius Vici. Amedei Princ. Cariti. F. sideribus additus a. MDCCXVI quum vixisset aliqmt menses tantum.
Felix Ducis Car. Emmanuelis I nothus decessit a. MDCXXXXIIII. Gabriel Ducis Car. Emmanuelis Inothus n. a. MDCXX decessit a. MDCXCV. Amedeus Ducis Emm. Philiberti nothus Marchio S. Raguemberti decessit a. MDCX. Margarita Francisci I Regis Francorum filia uxor Emm. Philiberti Ducis Sabaudiae morum venlistate ingenti vi doctrinae sapicntiae moderationis laude durissima decessit Aug. Tour. XVII lcal. oetóbris a. MDLXXIIU.
Mauritius Caroli Emmanuelis I filius Princeps Uneliae cui ingenium excellens virtus in adversis invida fuit qui tum Romae dum inter PP. Cardinales adlectus erat timi domi egregie lite-ras fovit philosophicis disputationibus in suburbano suo praefuit providentia liberalitate utilis multis carus omnibus decessit IVnon. octobr. a. MDCLVII annum agens LXV. Aloisia Victorii Amedei IF. Mauritii neptis et uxor quae pia vixit a. LXII m. VII dee. II id. maii a. MDCXCII.
Emmanuel Josephus Thomae Carinianaei invidi Ducis F. decessit non. ianuarii a. MDCL VI a. XXIIli. Emm. Philibertus Thomae strenui Ducis F. Princeps Cariniani quem licet a nativitate mutum litte-rarum cultus summa pietas eximia morum integritas exornarunt n. a. MDCXXVIII decessit placido exitu IX hai. maii a. MDCCIX. Thomas Philippus Emmanuelis Philiberti Carinianaei filius decessit VI id. septembr. a. MDCCXV vixit a. XIX.