Stai consultando: 'Enciclopedia Dantesca Dizionario critico e ragionato di quanto concerne la vita e le opere di Dante Alighieri - Volume I - A-L', Giovanni Andrea Scartazzini
Pagina (650/1180) Pagina
Pagina (650/1180)
Enciclopedia Dantesca
Dizionario critico e ragionato di quanto concerne la vita e le opere di Dante Alighieri - Volume I - A-L
Giovanni Andrea Scartazzini
Ulrico Hoepli Editore Milano, 1896, pagine 1169
640 Donati-Donatio Constantlni
che fu falsificato nella persona di Gianni Schicchi; Inf. xxx,44; cfr. Gianni Schicchi.
Donati, €ianfa, Forese, Gemma, l'iccarda, cfr. Cianfa, Forese, Gemma, Piccarda.
Donatio Constantini, si chiama una delle tante favole ecclesiastiche del medio evo, secondo la quale l'imperatore Costantino, guarito dalla lebbra da papa Silvestro I (314-385), gli avrebbe donato il cosi detto Patrimonio di S. Pietro. Dante vi allude ripetute volte: Inf. xix, 116. Purg. xxxn, 124 e seg. Par. xx, 55 e seg. Mon. il, 12, 13; iii, 11-13. La più antica menzione di questa pretesa donazione si trova in una lettera di papa Adriano I a Carlo Magno, dettata nel 778. Il relativo documento, fabbricato dopo il 778, suona: « In nomine Sanctas et individua Trinitatis, Patris et Filii et Spi-ritus Sancti, Imperator Csesar Flavius Constantinus, in Christo Ihesu uno ex eadem sancta Trinitate, salvatore domino Deo nostro fidelis, mansuetus, maximus, beneficus, Gotthicus, Sarmaticus, Germanicus, Britannicus, Hunnicus, pius, felix, victor ac triumphator, semper Augustus, sanctissimo ac beatissimo patri patrum Silvestro urbis Romse episcopo et Papse, atque omnibus eius successoribus, in sede beati Petri usque in finem seculi Pontificibus, nec non omnibus re-verendissimis et Deo amabilibus catholicis episcopis, eidem sanctse Roman® ecclesia per hanc nostram imperialem constitutionem su-biectis, in universo orbe terrarum nunc et in posteris temporibus constitutis, gratia, pax, caritas, gaudium, longanimitas, misericordia a Deo patre omnipotente, et a Iesu Christo filio eius, et Spirito Sancto, cum omnibus nobis.
« Postquam docente beato Silvestro, trina me mersione verbi sa-lutis purificatum, et ab omni lepne squalore mundatum, beneficiis beati Petri et Pauli Apostolorum cognovi; utile judicavimus una cum omnibus satrapis, et universo senatu, optimatibus etiam et cuncto populo Romani glorise imperii subiacente, ut sicut in terris vicarius Filii Dei esse videtur esse constitutus; ita etiam Pontifices, qui ipsius principis Apostolorum vices gerunt, principatus potesta-tem amplius quam terrena imperialis nostrse serenitatis mansuetudo liabere videtur, concessam a nobis nostroque imperio obtineant: eli-gentes nobis ipsum principem Apostolorum vel eius vicarios (et eius successores), firmos apud Deum esse patronos. Et sicut nostra est imperialis terrena potentia, eius sanctam Romanam ecclesiam vene-ranter lionorare decrevimus, et amplius quam nostrum imperinm et terrenum thronum, sedem sacratissimam beati Petri gloriose exaltare: tribuentes ei potestatem et glori» dignitatem, atque vigorem et lionorificentiam imperialem, atque decernentes sanciinus, utprin-