682
   tìolcino, Fra
   Dulcinus erat intelligens et eloquentissimus, adeo quod suavissima facundia sua ita ligabat auditores, quod nullus accedens ad eum semel, poterat unquam recedere. Dulcinus igitur sentiens bellum parari contra se, munivit montem, qui usque in hodiernum diem denominatur ab eo Mons Gazari ; et villani vocatam Triverium ad radices montis juxta fluvium Sesseram, transportaverunt in montem, et alias villas circumstantes, et omnia victualia et necessaria, quiE tumultuarie poterant rapere. Tunc populus Novarite et Vercellarum cinxerunt montem obsidione cum machinis et aliis instrumentis bel-licis aptis ad oppugnationem arcium. Et multi crucesignati vene-runt non solum de terris Lombardi», quse vocabatur Gallia cisalpina, sed etiam de Gallia transalpina, sicut de Vienna, Sabaudia, Provincia, et Francia, qua crux prfedicabatur ubique contra eos. Et feminse porrexerunt manum huic bello; nam viduse de Ianua mise-runt quadringentos balistarios, et ut breviter dicam, oppugnatio fuit dura et diuturna; nam inclusi se pertinaciter defendebant: sed tandem fame, quae expugnat omnes terras, urgente, non potuerunt ul-terius pati arctissimam obsidionem; nam babebant magnam copiam pecuniarum, sed inopiam victualium. Comederunt enim usque ad pellicias. Tunc quidam consulentes suae saluti redierunt ad veri-tatem, et dediderunt se. Obsidio duravit per annum et diem ; et scisma duraverat per biennium. Tandem Dulcinus captus cum uxore sua Margarita, qua erat tridentina, et quibusdam aliis, et ductus Vercellas, et carceri mancipatus, multum et diu persuasus a ma-gnis magistris numquam potuit convinci, ut vellet revocare errorem suum. Propter quod volente justitia cum tenaculis ignitis truncan-tibus carnes et spoliantibus usque ad ossa, fuit crudeliter laceratus, et ductus vicatim per civitatem. Et quod notatum fuit a videntibus, et est mirabile dictu, inter tot et tam amara tormenta dicitur numquam mutasse faciem, nisi semel in amputatione nasi, quia strinxit parum spatulas ; et in amputatione virilis membri juxta portam civitatis, quìe dicitur Pietà, ubi traxit magnum suspirium contra-ctione narium. Poterat martyr dici, si poena faceret martyrium, non voluntas. Curn autem laceraretur tormentis, continuo hortabatur suam Margaritam licet absentem, ut esset constans. Illa imbuta doctrina Dulcini numquam deseruit mandata eius, imo pertinacius eo fuit firma, considerata infirmitate sexus. Nam cum multi nobi-les qutererent eam in uxorem, tum propter illius pulchritudinem immensam, tam propter eius pecuniam magnam, numquam potuit flecti. Unde pari poena cum dulci Dulcino suo ferro et igne lacerata illuni audacter sequuta est ad inferos. Huius Dulcini fuit medicus magister Raynaldus de Bergamo, cuius nepos mihi multa narravit de homine isto. »