MUSICA RELIGIOSA
283
sectas, oplniones, novitatesque excitantes, partim quibus precipua cura est aliis se opponere atque obsistere, ut aliquid effecisse videantur. Propterea compulsi sumus, hac ipsa de re nonnihii pronun-tiare. non ut harum sectarum, opinionumque dif-ferentias discutiamus exacte, remque omnem pe-nitus absolvamus, sed ut quorundam morosam superstitionem retundentes, id soium verissime proferamus, videlicet: Musices facultatem, quae ex sui natura ditissima est, utpote quae inflnitum quoddam subcessivum praèseferat: cum ab Ari-thmetica dependeat, eiusque principiis innitatur & credat, usque adeo ab bis, intra augustos ter-minos esse positam ; ut a suis progenitoribus, nulla similitudine sit agnoscenda. Et eousque de-ventuin est, ut in eos etiam qui clara atque perspicua eruditione scientiain liane mirum in moduin illustrarunt, eiusdemque disciplinae doctores sunt prestantissimi, linguam suam iminoderate con-vertant: inagnitudinisqueatque excellentiae Oche-guenis, Jusquini, Montoni, Lupi, aliorumque au-toruni Illustrium, nuilam rationem liabeant. Sa-pientius atque urbanius profecto Philosophorum Princeps Aris. Antiquis inquit Autoribus gratias hubcrc oporlel. Noni si Tiiaolheus non fuissel, noti lantani habernmus artem cantandi; & si I'ih !/nis non antecessori, non talis Timotlieus crusisset. llaec Aris. Itaque inter recentiores lios, illi a unì magno aestimantur alque habentur pretio, qui recta rerum cognitione praediti, ab omnique animi perturbatione scinoti, aliorum opera librant atque expendunt, queinadmodum su;i etiam vellent aequa lance pensitari. Et Ili quidem apti aestimatores ac iudices, si quidpiain boni hoc in opere invenerint, sciant l)eo optimo maxiiuo esse tribuendum; si vero imperfectionis aliquid, mihi ipsi tribuere non dubitent. Horuin autem omnium propterea a me reddita est ratio, quoniam cum hic priinus sit iiber alicuius ponderi*, quem in lucem prudimus. Sintque alia poslhac (Deo aspirante) missarum opera, aliaque musices genera a nobis in lucem prodenda, volui liuc in loco id omnibus esse perspectuiu atque animadversuin. Precipue aut ut tua celsitudo, Princeps prudentissime, intelligat atque percipiat, quonam in statu musicum hoc negotium hac nostra aetate consistat. Quandoquidem huius nostri operis, contra invidos, malevolosque detractores, tua dignitate atque splendore futurus es protector atque defensor amplissimus. Tuae itaque magnitudini, humanitati, atque benignitati hoc nostrum musices opus, ut humilis, lidelis, deditissimusque servus dedico atque ulfero. Suscipiat iliud magnanimità* tua, prospiciens in eo, non meritum aut operis dignitatem, sed animuin, voluntatem, atque olìerentis fidem. Vale.
8'è trascritta questa lunga dedicatoria d'autore non italiano perchè vi si accennano i dispareri in fatto di musica che a quel tempo correano in Napoli, e i partiti e le sette che se ne formarono. Pare anco che l'Orti/ dovesse lottare contro i musici italiani, nò u inverosimile che fra essi e lo spaglinolo v'avessero rivalità.
L'opera contiene molti Inni; i salmi del Vespro e della Compieta, vari Magnificat, vari Mottetti ecc. a 4, 5, G e 7 voci.
Pacchioni l>on Antonio di Modena.
Miscellanea ms. in fol. obi., contenente le sottonotiite compositioni :
1. Domine ad adiuvandum a pieno, in Fa magg.™ a 4 voci, con violi'* .........a car. 1
2. Domine ad adiuvandum in Sol magg.re a 4 Voci pieno, con vio-
iini..........» 3
3. Dixit Dominus in Re min.re a
4 pieno, con violini. ... a car. 7 v.
4. Confitebor in Sol magg.re a 4 pieno, con violini.....» 19 v.
5. Timebunt gentes, antifona in Do magg.rt} a 4 voci col basso numerato .........» 31
6. Laudale pueri in Mi min.re a 3 voci, alto, tenore e basso, con violini.........» 33
7. Cotifìfeboì• in Sol magg.re a due
voci, canto e basso con violini. » 39 v.
8. Mi ver ere mei Deus in He min.re a 4 e 5 se piace, con strumenti
e ripieni........» 40
9. Domine ad adi uva nd uni in Sol magg.re a 4 pieno, con strumenti obbligati. (Comincia come quello indicato di sopra al n. 2 ; ma dopo i2 battute varia affatto nella condotta e nello sviluppo che è più vago e più magi-
strale) .........» 7tf
10. Confitebor in Sol min.re a 4 col-
1' organo.........» 8(ì
11. Laudate pueri in Si min.re a 4,
coli' organo........» 93
Dai Confitebor qui sopra indicato al 11. 10 tolse il P. Martini la fuga da lui data ad esempio a pa-gina 104 del secondo tomo del saggio fondamentale pratico di contrappunto fugalo. Bologna, 1775, in 4°.
Il volume citato e descritto in questa scheda consta di 98 carte.
Don Antonio Pacchioni nacque nell'anno 105-ì, e fu discepolo pel contrappunto di Gio. Maria Bonon-cini e del P. Bendiuelli. Studiò poi il canto da Don Marzio Erculeo castrato, musico del Duca Francesco 1 di Modena che lo fece venire da Roma. Vivea ancora del 1730 avendo 82 anni di età.
Paci ni Giovanni. Misere re a quattro voci, composto espressamente per la Pontificia Cappella di S. Pietro in Roma, e dedicato in segno di profonda venerazione a Sua Eccellenza Reverendissima Bartolomeo Pacca dal cavaliere Giovanni Pacini. - Milano, presso Giovanni Canti, - in fol. obi., di pag. 35.
E in Re minore ed a versetti alternati dal canto del coro 0 del popolo. I tempi sono all'antica; ma all' antica non ne è lo stile.
Paer Ferdinando. Tantum ergo in Fa a tenore solo, con istruinenti obbligati, composto nel 1795. - Partitura ms. in fol. obi.
--Dixit breve in Re a 4 voci con istru-
menti. - Partitura ms.