- 218 -
iii.i era stato lui il seduttore della moglie di Atreo, cuius pudicitiam mentemque integranti suasionibus et blanditiis suis corrupsit.
Lascio agl'intenditori giudicare se, con maggiore o minore eleganza, si legga hinc, addidero, scrip-sero, refulgentes, haec... fingit ritu, incessisse habitu, mysteria, dove si leggeva sic, addiderim, scripserim, insignes — poco lontano da insigniant — rituque haec... fingit, liabitn incessisse, ḿnisteria; e passo all'altro capitolo. Siamo alla fine del libro; la navicella dell'autore, solcando il mare tempestoso, è giunta al porto.
Si autem parte in aliqua aut plus maris aut minus quam oportuerit capiendo exorbitatum est a veritatis tramite, doleo attamen cum humanum peccare sit, compatiendum ignoranliae meae est, non arrogantiae imputandum. Sane ne perseverando videar eterni luminis hostis, quaeso, perdulce atque praeclarum philosophiae decus, prudentiores indulgeant, et is potissime qui tempestate hac splendidissimum tam morum spectaculum quam commendabilium doctrinarum iubar vividuin est. Fran-ciscus Petrarca, laureatus, insignis praeceptor meus, aequa cum coeteris qualitate agat ut suppleatur quod om issimi sit et superfluum resecetur; et si quid minus forsan christianae religioni seu philosophiae veritati sit consonimi, quod me ad-vertente nil est, emendetur in melio.
Se tutte queste scuse e preghiere e genuflessioni il Boccaccio ridusse, con un taglio netto, ai minimi
termini — si autem parte in aliqua____ exorbitatum
est a veritatis tramite, sapientium emendationi re-linquo — fu consigliato a farlo da parecchie e buone ragioni. Aveva cominciato il libro con l'intendimento di far cosa utile a tutti, mosso da carità, per mostrare la via, che mena alla salute eterna, raccomandandosi al Signore; l'aveva proseguito e com-